phzdrowia.pl

Diagnostyka ADHD Kraków

Badania u dorosłych i dzieci

Rzetelna ocena funkcjonowania
uwagi i koncentracji

Kompleksowa diagnoza: wywiad, testy
i narzędzia psychometryczne

Indywidualny plan leczenia:
farmakoterapia i psychoterapia ADHD

Zdarza Ci się zaczynać kilka zadań naraz i żadnego nie kończyć? Masz trudność z koncentracją, zapamiętywaniem, organizacją dnia – mimo wysiłku? A może Twoje dziecko jest w ciągłym ruchu, łatwo się rozprasza i trudno mu wytrwać przy jednym zadaniu?
To nie musi oznaczać braku motywacji. Czasem to sygnał, że mózg pracuje inaczej – z typową dla ADHD odmiennością w zakresie uwagi, planowania i regulacji emocji.

Według aktualnych badań epidemiologicznych ADHD występuje u około 4–5% dorosłych i 6–8% dzieci. W Polsce coraz więcej dorosłych zgłasza się na diagnozę po latach błędnych interpretacji swoich trudności – np. jako „lenistwa” lub „słabej samodyscypliny”.

💬 „Diagnoza ADHD to często moment ulgi. Wreszcie można zrozumieć, że te trudności nie wynikają z braku chęci, ale z innego sposobu funkcjonowania mózgu.” — Zespół PH Zdrowia

W PH Zdrowia w Krakowie prowadzimy diagnozę ADHD u dorosłych, młodzieży i dzieci, łącząc perspektywę psychiatry i psychologa diagnosty. Dzięki temu diagnoza jest rzetelna, kompleksowa i zawsze indywidualna.

Spis treści

Jak wygląda diagnoza ADHD w PH Zdrowia (Kraków)?

Profesjonalna diagnoza ADHD to wielowymiarowy proces, który obejmuje analizę objawów, historii życia, funkcjonowania poznawczego i emocjonalnego.
W PH Zdrowia diagnozę prowadzi zespół psychiatryczno-psychologiczny lub cały proces samodzielnie przeprowadza lekarz psychiatra.

💬„Nie ma jednego testu na ADHD. Rzetelna diagnoza to rozmowa, obserwacja i analiza wzorców funkcjonowania od dzieciństwa po dorosłość.”
— zespółPH Zdrowia 

Krok 1 - Wywiad

Pierwszy krok to szczegółowy wywiad kliniczny, podczas którego diagnosta ocenia:

  • historię trudności z uwagą, impulsywnością i regulacją emocji,
  • rozwój w dzieciństwie i okresie szkolnym,
  • wpływ objawów na funkcjonowanie zawodowe, rodzinne i społeczne,
  • występowanie innych zaburzeń (depresja, lęk, CHAD).

Na tym etapie często pojawia się tzw. efekt rozpoznania — pacjent po raz pierwszy widzi, jak różne doświadczenia układają się w spójny obraz ADHD.

Etap 2 – Analiza kryteriów diagnostycznych ADHD

Diagnoza obejmuje zestaw standaryzowanych narzędzi:

  • ASRS v1.1 ,
  • DIVA-5 – ustrukturyzowany wywiad dla dorosłych,
  • w przypadku dzieci: Conners 3 oraz wywiad z rodzicem.

Diagnosta omawia wyniki i analizuje, czy trudności dotyczą wyłącznie uwagi, czy również planowania, motywacji i emocji.

Etap 3 – Wywiad z bliskimi i analiza dokumentacji

Jeśli to możliwe, specjalista prosi o rozmowę z partnerem, rodzicem lub osobą, która zna pacjenta od lat.
Pozwala to potwierdzić ciągłość objawów od dzieciństwa. Pomocne są też świadectwa szkolne, opinie z pracy lub wcześniejsze diagnozy psychologiczne.

Etap 4 – Diagnoza różnicowa

To jeden z najważniejszych etapów – określenie, czy objawy ADHD nie wynikają z innych zaburzeń (np. depresji, CHAD, zaburzeń osobowości, traum czy problemów ze snem). Na tym etapie w PH Zdrowia wspieramy się dodatkowymi testami przesiewowymi:
  • AQ, RAADS-R, CAT-Q – róznicowanie ze spektrum autyzmu
  • GAD-7, PHQ – ocena zaburzeń depresyjnych i lękowych
  • ITQ, PCL- PL – różnicowanie z PTSD, i złożonym zespołem stresu pourazowego
  • SCID – 5 SPQ – różnicowanie z zaburzeniami osobowości.
  • w razie potrzeby wykonuje się dodatkowe badania neuropsychologiczne

Pacjent jest proszony o przedłożenie bieżących badań laboratoryjnych celem różnicowania ze stanami mogącymi wynikać z zaburzeń somatycznych.

Etap 5 – Omówienie wyników i plan dalszego leczenia

Ostatni etap to rozmowa podsumowująca.
Pacjent otrzymuje omówienie diagnozy, jeśli kryteria diagnostyczne ADHD są spełnione to także rekomendacje co do dalszego leczenia, terapii i psychoedukacji.

Testy i narzędzia diagnostyczne w diagnozie ADHD

Rzetelna diagnoza ADHD nie polega na wykonaniu jednego testu, lecz na łączeniu danych z różnych źródeł: rozmowy, kwestionariuszy, obserwacji i wywiadu od bliskich.
W PH Zdrowia korzystamy z narzędzi rekomendowanych przez najnowsze wytyczne.
Pozwala to uzyskać obiektywny, naukowy obraz funkcjonowania pacjenta.

💬 „Testy pomagają uporządkować wiedzę, ale diagnozę zawsze stawia specjalista. To nie wynik w arkuszu, tylko zrozumienie całej historii pacjenta.”— Zespół PH Zdrowia

1. ASRS v1.1 (Adult ADHD Self-Report Scale)

To krótki, 18-pozycyjny test opracowany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), stosowany u dorosłych.
Ocenia częstość występowania objawów nieuwagi i nadpobudliwości w codziennym życiu.
Pacjent samodzielnie zaznacza odpowiedzi na skali od „nigdy” do „bardzo często”.

Zastosowanie:

  • szybki screening ADHD u dorosłych,
  • punkt wyjścia do pełnej diagnostyki.
  • screening przy ocenie występowania objawów w dzieciństwie (zarówno dla osoby badanej jak i dla członków rodziny)
  • monitorowanie nasilenia objawów w trakcie leczenia


Wynik dodatni nie jest diagnozą, wynik ujemny nie jest wykluczeniem diagnozy.

2. DIVA-5 (Diagnostic Interview for ADHD in Adults)

Ustrukturyzowany wywiad diagnostyczny, obecnie złoty standard w ocenie ADHD u dorosłych.
Lekarz lub psycholog kliniczny przeprowadza rozmowę obejmującą dzieciństwo i dorosłość, analizując każdy objaw zgodnie z kryteriami DSM-5.

Dlaczego DIVA jest tak ważna:

  • porównuje objawy z dwóch okresów życia,
  • uwzględnia wpływ objawów na pracę, relacje i emocje,
  • ma część dla pacjenta i dla osoby bliskiej,
  • pozwala ustrukturyzować wszystkie kryteria.

💬 „DIVA pozwala zobaczyć ciągłość objawów – od dzieciństwa po dorosłość. To właśnie ten element często decyduje o trafności diagnozy.” — zespół PH Zdrowia

3. Conners 3 – dla dzieci i młodzieży

Ustandaryzowany zestaw kwestionariuszy (dla rodzica, nauczyciela, dziecka), oceniający zachowanie, uwagę i emocje.

4. Young DIVA-5

Young DIVA-5 to ustrukturyzowany wywiad kliniczny, stworzony specjalnie do diagnozy ADHD u dzieci i nastolatków w wieku od 5 do 17 lat.

Diagnoza ADHD u kobiet – specyfika i różnice objawowe

Jeszcze kilka lat temu ADHD uważano za zaburzenie typowo męskie. Obecnie wiemy, że kobiety równie często zmagają się z tym zaburzeniem – jednak ich objawy wyglądają inaczej.
Są mniej widoczne, częściej wewnętrzne, a zamiast nadpobudliwości dominuje chaos poznawczy, emocjonalna reaktywność i perfekcjonizm.

Maskowanie objawów i perfekcjonizm

Wiele kobiet przez lata „ukrywa” objawy ADHD pod maską nadmiernej kontroli i sumienności.
Starają się być zorganizowane, punktualne, zawsze pomocne – kosztem własnych zasobów.
Z czasem pojawia się wypalenie, zaburzenia lękowe lub depresja.

Typowe strategie maskujące:

  • planowanie każdej minuty, a mimo to ciągłe poczucie chaosu,
  • kompulsywne sprawdzanie zadań lub wiadomości,
  • poczucie winny, gdy coś „wymyka się spod kontroli”.

💬 „Maskowanie działa krótkoterminowo. Na dłuższą metę prowadzi do przeciążenia i poczucia porazki – mimo realnych sukcesów” — zespół PH Zdrowia

Rola hormonów i cyklu miesiączkowego

Zmiany poziomu estrogenów na przestrzeni cyklu miesiączkowego wpływają na poziom dopaminy.
W fazie lutealnej (w drugiej połowie cyklu, przed miesiączką) objawy ADHD mogą się nasilać – pojawia się spadek energii, rozproszenie i drażliwość.
Podobne zmiany obserwuje się w innych okresach życia kobiety, kiedy poziom estrogenów spada: tj. po porodzie i w okresie perimenopauzy i w menopauzie.

 W PH Zdrowia psychiatrzy uwzględniają te czynniki przy doborze farmakoterapii i terapii.

Częste błędne rozpoznania u kobiet

Kobiety z ADHD często otrzymują wcześniej inne diagnozy:

  • depresja („przemęczenie i brak motywacji”),
  • zaburzenia lękowe („nadmierne martwienie się”),
  • zaburzenia osobowości („niestabilność mocjonalna”),
  • wypalenie zawodowe.

Wynika to z tego, że ich objawy nie przypominają klasycznych obrazów ADHD z dzieciństwa.

 Właściwa diagnoza pozwala nie tylko leczyć objawy, ale też zredukować poczucie wstydu i zwiększyć akceptację siebie.

Diagnoza ADHD u kobiet w PH Zdrowia

Podczas diagnozy kobiet zwracamy szczególną uwagę na:

  • wzorce perfekcjonizmu i autokrytyki,
  • relacje społeczne i rolę opiekuńczą,
  • wpływ hormonów na funkcjonowanie,
  • współwystępowanie depresji i zaburzeń lękowych.

Diagnoza prowadzona jest przez zespół psychiatryczno-psychologiczny, który łączy wywiad z narzędziami diagnostycznymi i analizą cyklu życia kobiety.

💬 „Dla wielu kobiet diagnoza ADHD to moment ulgi – zamiast wstydu pojawia się zrozumienie i strategia na przyszłość.” — zespół PH Zdrowia

Różnicowanie ADHD – depresja, CHAD, borderline, PTSD, lęk uogólniony

Jednym z najtrudniejszych etapów diagnozy jest różnicowanie ADHD z innymi zaburzeniami psychicznymi, które mogą dawać podobne objawy – rozproszenie, spadki energii, emocjonalność czy trudności z organizacją.
Bez tego kroku łatwo postawić błędne rozpoznanie, co prowadzi do nieskutecznego leczenia.

Dlaczego to takie ważne?

W praktyce klinicznej aż 70% dorosłych z ADHD ma zaburzenia współwystępujące.
Niektóre z nich – np. depresja, CHAD czy borderline – mogą całkowicie maskować objawy ADHD lub powodować, że obraz kliniczny jest niejednoznaczny.

W PH Zdrowia diagnoza różnicowa prowadzona jest przez zespół psychiatry i psychologa, z wykorzystaniem kwestionariuszy (AQ, ITQ, GAD-7, MDQ, SCID) i wywiadu rozwojowego.

Porównanie najczęstszych zaburzeń współwystępujących

DiagnozaPodobieństwa z ADHDRóżnice z ADHD

Depresja

zmęczenie, trudność w koncentracji, obniżona motywacja

brak energii do wszystkiego, a nie tylko do zadań nudnych

CHAD (choroba afektywna dwubiegunowa)

epizody manii/depresji trwające dni–tygodnie, okresy całkowicie bez objawów

Trudności emocjonalne, zaburzenia osobowości, relacje

Borderline (osobowość chwiejna emocjonalnie)

emocjonalność, impulsywność

lęk przed odrzuceniem, niestabilna tożsamość, wahania w relacjach

PTSD

gorsza koncentracja, napięcie, niepokój

objawy po traumie, flashbacki, unikanie bodźców przypominających wydarzenie

Zaburzenia lękowe uogólnione

napięcie, problemy z koncentracją, analizowanie

zamartwianie się, katastroficzne myśli, objawy somatyczne

💬”W ADHD emocje są szybkie i krótkie, w borderline – głębokie i zależne od relacji, a w CHAD – trwają tygodniami.” — zespół PH Zdrowia

Czy to ADHD? - „red flags” – kiedy objawy mogą wynikać z czegoś innego

  • objawy zaczęły się po 20. roku życia, bez wcześniejszych trudności szkolnych,
  • występują epizody euforii lub braku snu (podejrzenie CHAD),
  • dominują napady paniki (podejrzenie zaburzenia lękowego),
  • pojawiają się flashbacki i unikanie bodźców (PTSD),
  • impulsywność związana głównie z relacjami i poczuciem odrzucenia (borderline).

W takich sytuacjach konieczne jest szersze różnicowanie i konsultacja psychiatryczna.

Jak przygotować się do diagnozy ADHD?

Diagnoza ADHD to proces wymagający uważności i współpracy. Dobre przygotowanie pozwala skrócić czas badania i uzyskać trafniejsze wyniki.
Warto zebrać informacje o swoim funkcjonowaniu z różnych etapów życia.

Lista rzeczy, które warto przygotować przed wizytą

Krótką historię trudności:

  • kiedy pojawiły się pierwsze objawy (dzieciństwo, studia, praca),
  • w jakich sytuacjach trudności są największe,
  • które obszary życia najbardziej cierpią (praca, relacje, organizacja).

Opinie i dokumenty

  • świadectwa szkolne (jeśli zachowały się uwagi o koncentracji lub ruchliwości),
  • wcześniejsze opinie psychologiczne lub pedagogiczne,
  • dokumentacja medyczna dotycząca leczenia psychiatrycznego lub neurologicznego.

Obserwacje bliskich

  • Jeśli to możliwe, poproś partnera, rodzica lub przyjaciela o opis Twoich trudności – to bardzo pomaga w ocenie ciągłości objawów.

Dziennik lub notatki z codzienności

Przez tydzień przed wizytą warto zapisać:

  • sytuacje, w których trudno się skoncentrować,
  • momenty frustracji lub przeciążenia,
  • typowe błędy, zapomnienia, impulsywne decyzje.

Listę przyjmowanych leków i suplementów

Wyniki badań laboratoryjnych

  • morfologia,
  • Alt, Ast,
  • kreatynina,
  • glukoza,
  • elektrolity,
  • poziom żelaza, ferrytyny,
  • TSH, fT4, poziom
  • witaminy D3

Po diagnozie ADHD – co dalej?

Dla wielu osób diagnoza ADHD to moment ulgi i zrozumienia — pierwszy raz można nadać sens wieloletnim trudnościom z koncentracją, emocjami czy organizacją życia.
To jednak dopiero początek procesu terapeutycznego. Kluczowe jest wdrożenie leczenia i wsparcia, które pomagają przekuć wiedzę o ADHD w realną zmianę.

Omówienie wyniku diagnozy

Na końcowym spotkaniu, które zawsze odbywa się z lekarzem psychiatrą pacjent otrzymuje:

  • omówienie wyniku diagnozy (z uwzględnieniem rodzaju ADHD – nieuwagi, nadpobudliwości lub postaci mieszanej), możliwe jest też otrzymanie wyniku w formie pisemnej
  • omówienie obszarów trudności,
  • zalecenia dotyczące leczenia farmakologicznego, terapii i psychoedukacji,
  • informację o współwystępujących trudnościach (np. lęk, depresja, zaburzenia osobowości).

W PH Zdrowia każdy pacjent po diagnozie otrzymuje indywidualny plan dalszych działań – terapeutyczny i medyczny.

Leczenie farmakologiczne

Jeśli objawy ADHD znacząco utrudniają funkcjonowanie do leczenia włącza się farmakoterapię.
Najczęściej stosowane są: metylofenidat i pochodne amfetaminy, w dalszej kolejności atomoksetyna, czy bupropion. Są to leki o udowodnionej skuteczności i bezpieczeństwie.
Farmakoterapia poprawia zdolność koncentracji, organizacji i kontroli emocji.

Psychoterapia i trening umiejętności

Po diagnozie większość pacjentów korzysta z terapii poznawczo-behawioralnej (CBT), terapii integracyjnej lub z warsztatów grupowych.
Terapia uczy strategii zarządzania czasem, pracy z prokrastynacją, poprawy relacji i samoakceptacji.

PH Zdrowia prowadzi terapię ADHD indywidualną oraz grupowe treningi umiejętności/warsztaty dla pacjentów z ADHD

Psychoedukacja i wsparcie rodzinne

Psychoedukacja pomaga pacjentowi i jego bliskim zrozumieć, jak działa mózg z ADHD, oraz uczy strategii wspólnego radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami.
W PH Zdrowia organizujemy warsztaty i spotkania edukacyjne zarówno dla pacjentów, jak i dla rodzin.

Jak monitorujemy skuteczność leczenia ADHD?

Po 4–6 tygodniach od rozpoczęcia leczenia lub terapii zalecana jest pierwsza wizyta kontrolna u lekarza psychiatra.
Celem jest ocena skuteczności i ewentualna modyfikacja planu.
W kolejnych miesiącach wizyty odbywają się średnio co 2–3 miesiące lub częściej, jeśli pacjent tego potrzebuje.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Tak. ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym, ale u wielu osób objawy utrzymują się w dorosłości i ujawniają dopiero w pracy zawodowej lub rodzinnej.
Diagnozę u dorosłych opiera się na wywiadzie z dzieciństwa, testach psychologicznych i obserwacji aktualnych trudności.

Zazwyczaj 2–3 spotkania: konsultacja psychiatryczna, testy diagnostyczne, omówienie wyników.
U dzieci diagnoza może wymagać rozmowy z rodzicami i nauczycielem.

W PH Zdrowia cały proces diagnostyczny u osoby dorosłej można wykonać zdalnie. W przypadku dzieci preferuje się spotkania stacjonarne.

To proces indywidualny – część osób korzysta z terapii kilka miesięcy, inne długofalowo.

Nie. Farmakoterapia to jedna z opcji - w ocenie potrzeby włączenia leków istotna jest analiza nasilenia objawów i ich wpływu na codzienne funkcjonowanie.

Umów diagnozę ADHD w PH Zdrowia

Rzetelna analiza objawów, zgodna z aktualnymi wytycznymi, diagnoza w doświadczonym zespole lekarzy i psychologów, jasne rekomendacje terapeutyczne.

Nasi specjaliści

Diagnozujący ADHD u dorosłych

dr n. med. Katarzyna Pragnący

lekarz specjalista psychiatra, certyfikowany psychoterapeuta poznawczo-behawioralny

dr n. med. Marta Hat

specjalista psychiatra, psychoterapeuta

mgr Karina Rosz

psychoterapeutka poznawczo-behawioralna

mgr Nina Zawidniak

psycholog, psycholog dziecięcy, psychoterapeuta poznawczo - behawioralny i behawioralny

mgr Rafał Lasek

psychoterapeuta poznawczo-behawioralny

mgr Angelika Wesołowska

mgr Angelika Wesołowska – psycholog, psychoterapeutka, terapeutka uzależnień

mgr Bogumiła Pasierb-Nowak

psycholog, psychoterapeuta poznawczo - behawioralny

lek. med. Cezary Wejster

specjalista psychiatra, psychoterapeuta

Diagnozujący ADHD u Dzieci i młodzieży

mgr Zuzanna Stypuła

Mgr Zuzanna Stypuła – psycholog, psychoterapeutka CBT

mgr Angelika Wesołowska

mgr Angelika Wesołowska – psycholog, psychoterapeutka, terapeutka uzależnień

Diagnozujący ADHD u Dzieci 2-12rok życia

lek. med. Karolina Grządziel

specjalista psychiatra